መርፍእ ክብደት ምጉዳል ንዕላማ ዝኾነ ምጉዳል ስብሒ ውጽኢታዊ ዝገብሮ እንታይ እዩ።

ኣብዚ ኩሉ ግዜ ዝምዕብል ዘሎ ዓለም ፍወሳታት ምጉዳል ክብደት ፡ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ፡ ዝያዳ ዕላማ ዘለዎን ውጽኢታውን ውጽኢት ንዝደልዩ ውልቀሰባት ህቡብ ኣማራጺ ኮይኑ ተቐልቂሉ ኣሎ። እዞም መርፍእታት፡ ውልቀሰባት ኣብ ፍሉይ ከባቢታት ኣካላት ስብሒ ንኽስእኑ ዝሕግዙ ኮይኖም፡ ንመትቦሊዝም ብምዕባይ፡ ሸውሃት መግቢ ብምቁጽጻርን ዋህዮታት ስብሒ ብምብታንን ዝተዳለዉ እዮም። ምቹእነትን ቅልጡፍ ውጽኢት ከም ዝረክብ መብጽዓን ፡ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ነቶም ምስ ስብሕን ምቁጽጻር ክብደት ሰብነትን ዝቃለሱ ተደላዪ መፍትሒ ገይርዎም ኣሎ። ኣብዚ ጽሑፍ፡ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ብኸመይ ከም ዝሰርሕ፡ ድሕሪ ኣድማዕነቱ ዘሎ ሳይንስ፡ ከምኡ’ውን ስለምንታይ ኣብ ቃልሲ ኣንጻር ትሪ ስብሒ ኣገዳሲ መሳርሒ ይኾኑ ከም ዘለዉ ክንድህስስ ኢና።

መርፍእ ክብደት ምጉዳል ብኸመይ ይሰርሕ

መርፍእ ምጉዳል ክብደት  ብቐንዱ ንመስርሕ ምምሕያሽ መግቢ ኣካላትና ብምጽላው ስብሒ ምጉዳል ዕላማ ንምግባር ዝዓለመ እዩ። ወይ ምንዳድ ስብሒ ከስፋሕፍሑ፡ ምኽዛን ስብሒ ክቕንሱ ወይ ሸውሃት ክዓብጡ ዝኽእሉ ንጡፋት ቀመማት ብምጥቃም እዮም ዝሰርሑ። ብርክት ዝበሉ ዓይነታት መርፍእ ኣለዉ ክብደት ሰብነት ንምጉዳል ዝሕግዙ ፣ ነፍሲ ወከፎም ፍሉይ ኣገባብ ስርሑ ኣለዎም።

ስብሒ ዘቃጽል መርፍእ

እዞም መርፍእታት ብተለምዶ ከም L-carnitine ዝኣመሰሉ ውህደታት ዘጠቓልሉ ኮይኖም፡ እዚ ድማ ኣካላትና ስብሒ ናብ ጸዓት ንምቕያር ይሕግዝ። ኤል-ካርኒታይን ኣብ ኣካላትና ብተፈጥሮ ዝረአ ንጥረ ነገር ኮይኑ፡ ስብሒ ኣሲድ ናብቲ ሓይሊ ዋህዮታት ዝኾነ ማይቶኮንድርያ ኣብ ምጉዕዓዝ ዓቢ ተራ ዝጻወት ኮይኑ፡ ኣብኡ ድማ ንጸዓት ይቃጸሉ። እዚ ዓይነት መርፍእ ኣካላትና ዝተዓቀበ ስብሒ ንነዳዲ ንኽጥቀመሉ የተባብዕ፣ በዚ ድማ ሓፈሻዊ ምትእኽኻብ ስብሒ ይንኪ።

ሸውሃት ሸውሃት ዝዓብጥ መርፍእ

ገለ ክብደት ምጉዳል መርፍእ ፣ ከምቲ ግሉካጎን ዝመስሉ ፔፕታይድ-1 (GLP-1) ተቐባሊ ኣጎኒስት ዝሓዙ፣ ስምዒት ጥሜት ንምግታእ ዝተዳለዉ እዮም። እዞም ፔፕታይድስ ኣብ ማእከላት ሸውሃት ሓንጎል ጽልዋ ብምግባር ትምኒትን ድሌት ልዕሊ ዓቐን ምብላዕን ይንክዩ። እዞም መርፍእታት ንደረጃ ጥሜት ብምቁጽጻር፡ ውልቀሰባት ከም ዝተሓረሞም ወይ ብቐጻሊ ብዛዕባ መግቢ ከይሓሰቡ ኣብቲ ክብደቶም ንምጉዳል ዝሓሰብዎ ሸቶታት ክጸንዑ ይሕግዞም።

ስብሒ ዝዓግት መርፍእ

ገለ መርፍእ ኣብ ስርዓተ ምሕቃቕ መግቢ ዝርከብ ስብሒ ንኸይምጠጥ ይዓግት፣ እዚ ድማ ውሑድ ስብሒ ኣብ ኣካላትና ከም ዝኽዘን የረጋግጽ። እዞም ዓይነት መርፍእ ብተለምዶ ነቶም ስብሒ ንምብታን ሓላፍነት ዘለዎም ኢንዛይማት ዝዕንቅፉ ውህደታት ዝሓዙ ኮይኖም፡ ድሕሪ መግቢ ምኽዛን ስብሒ ይንኪ።

ድሕሪ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ዘሎ ሳይንስ

ኣድማዕነት ናይ... መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ፡ ንመኽዘን ስብሕን ሚዛን ጸዓትን ዝቆጻጸሩ ቁልፊ ሆርሞናትን መገድታት ምምሕያሽ መግቢን ናይ ምትዕጽጻፍ ዓቕሞም ኣዝዩ ሱር ዝሰደደ እዩ።

ምትሕውዋስ ምግቢ ምዕባይ

ሓደ ካብቶም ቀንዲ ንውጽኢታዊነት መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ኣበርክቶ ዝገብሩ ረቛሒታት ፡ ንመትቦሊክ ፍጥነት ናይ ምውሳኽ ዓቕሞም እዩ። እዞም መርፍእታት እዚኣቶም ንታይሮይድ ብምንቕቓሕ ወይ ኣብ ጸላም ከብዲ ዝርከቡ ፍሉያት ኢንዛይማት ብምንቅስቓስ፡ ኣካላትና ዋላ ኣብ ዕረፍቲ ከሎ ካሎሪ ናይ ምንዳድ ዓቕሙ ይውስኹ። እዚ ልዑል ምትሕልላፍ መግቢ ብፍላይ ኣብ ትሪ ቦታታት ስብሒ ንምቅልጣፍ ይሕግዝ።

ምቁጽጻር ሆርሞናት

ሆርሞናት ኣብ ምኽዛን ስብሕን ምጉዳል ክብደትን ልዑል ተራ ኣለዎም። ብዙሓት መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ፡ ኣብ ምውህላል ስብሕን ምቁጽጻር ሸውሃትን ቀንዲ ተዋሳእቲ ዝኾኑ ከም ኢንሱሊን፡ ኮርቲሶልን ሌፕቲንን ዝኣመሰሉ ሆርሞናት ንምጽላው ዝተዳለዉ እዮም። ንኣብነት፡ ተነቃፍነት ኢንሱሊን ብምቁጽጻር ፡ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ፡ ድሕሪ መግቢ ልዕሊ ዓቐን ስብሒ ንኸይኽዘን ክሕግዝ ይኽእል። ብተወሳኺ፡ ኣካላትና እኹል ጸዓት ከም ዘለዎ ንሓንጎል ዝሕብሩ ከም ሌፕቲን ዝኣመሰሉ ሆርሞናት፡ በዞም መርፍእ እዚኦም ክጽለዉ ይኽእሉ፡ እዚ ድማ ስምዒት ምልኣት ከስፍሑን ካብ መጠን ንላዕሊ ምብላዕ ንከይከውንን ይኽእል።

ዕላማ ዝገበረ ምጉዳል ስብሒ

ካልእ ወሳኒ መዳይ ናይ ክብደት ምጉዳል መርፍእ ፡ ኣብ ፍሉይ ከባቢታት ኣካላትና ንዘሎ ስብሒ ዕላማ ናይ ምግባር ዓቕሙ እዩ። ገለ መርፍእ ኣብ ትሪ ስብሒ ምትእኽኻብ ዘተኮረ ኮይኑ፡ ብፍላይ ኣብ ከም ከብዲ፡ ምዕጉርትን ጭሕምን ዝኣመሰሉ ከባቢታት፡ ስብሒ ንባህላዊ ኣገባብ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ዝያዳ ዝጻወር ክኸውን ይኽእል። ኣብዞም ከባቢታት ምትሕልላፍ ስብሒ ብምውሳኽ፡ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ዝያዳ ዝተቐርጸን ቃና ዘለዎን መልክዕ ይህብ።

ረብሓታት መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት

ቅልጡፍ ውጽኢት

ሓደ ካብቲ ኣዝዩ ሰሓቢ መዳያት ናይ ክብደት ምጉዳል መርፍእ ብተዛማዲ ቅልጡፍ ውጽኢት ናይ ምሃብ ዓቕሙ እዩ። ዘይከምቲ ልሙድ ለውጢ ንምምጻእ ሰሙናት ወይ ኣዋርሕ ክወስድ ዝኽእል ባህላዊ መደባት ኣመጋግባን ምንቅስቓስ ኣካላትን ፡ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ኣብ ኣዝዩ ሓጺር ግዜ ርኡይ ውጽኢት ከርኢ ይኽእል። እዚ ብፍላይ ነቶም ርኡይ መጠን ክብደት ክቕንሱ ዘድልዮም ወይ ድማ ጉዕዞ ክብደቶም ንምጉዳል ዘሊሎም ክጅምሩ ንዝደልዩ ውልቀሰባት ሓጋዚ እዩ።

ዕላማ ዝገበረ ምጉዳል ስብሒ

ሓፈሻዊ ስትራተጂታት ምጉዳል ክብደት ኣብ መላእ ኣካላት ስብሒ ንምንካይ ዝዓለመ ክኸውን ከሎ ፡ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ግን ኣብ ፍሉይ ጸገም ዘለዎም ከባቢታት ንምትኳር ዝተዳለወ እዩ። ነቶም ምስ ከባብያዊ ምትእኽኻብ ስብሒ፡ ከም መትሓዚ ፍቕሪ፡ ላዕለዋይ ክፋል ማፊን ወይ ስብሒ ትሕቲ ቅልጽም ዝቃለሱ፡ እዞም መርፍእ እዚኦም ዝያዳ ትኹረት ዝገበረ ኣገባብ ምጉዳል ስብሒ ክህቡ ይኽእሉ።

ዝምቹው

ክብደት ሰብነት ንምጉዳል ዝግበር መርፍእ ብተዛማዲ ንምሃብ ቀሊል እዩ። ብዙሓት ካብኣቶም ኣብ ገዛ ባዕሎም ዝመሓደሩ ብምዃኖም፡ ነቶም ትሑዝ ኣነባብራ ዘለዎም ውልቀሰባት፡ ብተደጋጋሚ ናብ ክሊኒክ ወይ ጂምናዝየም ንምብጻሕ ግዜ ዘይብሎም ክኾኑ ዝኽእሉ ምቹእ ኣማራጺ ይገብሮም። ምቕሉል ኣጠቓቕማን ብዘይ ዓበይቲ ምዝንባዕ መዓልታዊ ንጥፈታት ምቕጻልን ነዞም መርፍእ ንብዙሓት ሰሓቢ ኣማራጺ ይገብሮም።

ዝተሓተ ጎናዊ ሳዕቤናት

ከምቲ ብበዓል ሞያ ሕክምና ዝተኣዘዘ ኣብ ዝጥቀመሉ እዋን ፡ ክብደት ሰብነት ዝቕንስ መርፍእ ውሑድ ጎናዊ ሳዕቤን ክህልዎ ይኽእል። መብዛሕትኦም ሰባት ርኡይ ኣሉታዊ ሳዕቤን ከየጋጠሞም ክጥቀሙሎም ይኽእሉ። ይኹን እምበር ከም ዝኾነ ሕክምና ድሕንነቱ ንምርግጋጽ ቅድሚ ስርዓተ መርፍእ ምጅማርካ መምርሒታት ምኽታልን ምስ ወሃቢ ክንክን ጥዕና ምምኽኻርን ኣገዳሲ እዩ።

ንነዊሕ እዋን ክብደት ሰብነት ንምጉዳል ይድግፍ

እኳ እንተኾነ ክብደት ምጉዳል መርፍእ ቅልጡፍ ውጽኢት ንምርካብ ክሕግዘካ ይኽእል ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ሚዛናዊ ኣመጋግባን ልምዲ ምንቅስቓስ ኣካላትን ተተሓሒዙ ይጥቀመሉ። እቶም መርፍእታት ነቲ መስርሕ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ንምጅማር ይሕግዙ፡ ጥዑይ ኣነባብራ ብምዕቃብ ድማ ውልቀሰባት ኣብ ነዊሕ እዋን ኪሎታት ምፍሳስ ክቕጽሉ ይኽእሉ። እዚ ውህደት ዕላማ ዝገበረ ምጉዳል ስብሕን ጥዑይ ልምድታትን ምስ ግዜ ውጽኢት ንምዕቃብ ይሕግዝ።

ዓይነታት መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት

ሓያሎ ዓይነታት መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ኣለዉ፡ ነፍሲ ወከፎም ድማ ዝተፈላለየ ኣገባባት ምጉዳል ስብሒ ዝዓለሙ እዮም። ገለ ካብቶም ኣዝዮም ህቡባት ኣማራጺታት ንመርምር፤

ሊፖትሮፒክ መርፍእ

መርፍእ ሊፖትሮፒክ ውህደት ኣሚኖ ኣሲዳት፡ ቪታሚናትን ማዕድናትን ዝሓቖፈ ኮይኑ፡ እዚኦም ብሓባር ኮይኖም ምብትታን ስብሒ ንምድንፋዕን ምትሕልላፍ መግቢ ንምውሳኽን ይሕግዙ። ኣብዞም መርፍእታት ዝበዝሑ ቀመማት ሜቲዮኒን፡ ኢኖሲቶል፡ ኮሊንን ቪታሚን ቢ12ን እዮም። እዞም መኣዛታት ንመስርሕ ጸላም ከብዲን ስብሒ ንምእላይን ክሕግዙ እንከለዉ፡ B12 ድማ ደረጃ ጸዓት የዕብዮን ድኻም ይቕንሶን።

ናይ ሰብ ኮርዮኒክ ጎናዶትሮፒን (HCG) መርፍእ

መርፍእ ኤችሲጂ መብዛሕትኡ ግዜ ምስ ትሑት ካሎሪ ዘለዎ ኣመጋግባ ተደሚሩ ክብደት ሰብነት ንምጉዳል ይጥቀሙሉ። ኣብ እዋን ጥንሲ ብተፈጥሮ ዝፍጠር ሆርሞን ኤችሲጂ፡ ኣካላትና ስብሒ ንምብታንን ጭዋዳታት እናዓቀበን ከም ዝሕግዝ ይእመን። HCG ኣብ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ገለ ውጽኢታዊ ምዃኑ እኳ እንተገለጸ፡ ብትኽክል ኣብ ዘይጥቀመሉ እዋን ጎናዊ ሳዕቤናት ክህልዎ ስለ ዝኽእል፡ ኣጠቓቕምኡ ብጥንቃቐ ክከታተል ይግባእ።

መርፍእ GLP-1

ከምቲ ኣቐዲሙ ዝተገልጸ፡ መርፍእ GLP-1 (glucagon-like peptide-1)፡ ሸውሃት መግቢ ንምንካይን ሽኮር ደም ንምቁጽጻርን ዝተዳለወ እዩ። መርፍእ GLP-1 ንሳዕቤናት ተፈጥሮኣዊ ሆርሞን ብምምሳል፡ ጥሜት ንምቁጽጻርን ተነቃፍነት ኢንሱሊን ንምምሕያሽን ይሕግዝ። እዞም መርፍእታት እዚኣቶም፡ ስብሒ ወይ ሕማም ሽኮር ዘለዎም ውልቀሰባት ክብደት ሰብነት ንምጉዳል ኣብ ምድንፋዕ ልዑል ውጽኢታዊ ምዃኖም ተረጋጊጹ ኣሎ።

መርፍእ ምምጣጥ ስብሒ

መርፍእ ስብሒ ምምጣጥ ወይ ሜዞቴራፒ፡ ስብሒ ዝፈስስ ፍታሕ ብቐጥታ ናብቲ ጸገም ዘለዎ ቦታታት ምውጋእ የጠቓልል። እዚ ሜላ እዚ ንኣመጋግባን ምንቅስቓስ ኣካላትን ጽቡቕ ምላሽ ዘይህቡ ክኾኑ ዝኽእሉ ንኣሽቱ ስብሒታት ንምዕላም ይጥቀመሉ። መርፍእ ስብሒ ምምጣጥ ንኣካላት ቅርጺ ውጽኢታዊ ክኸውን ከሎ፡ ብተለምዶ ግን ንዕላማታት መመላኽዒ ኣብ ክንዲ ንዓቢ ክብደት ምጉዳል ኣይውዕልን።

ቅኑዕ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ምምራጽ

ዝተፈላለዩ ዓይነታት መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ስለዘለዉ ፡ ንውልቃዊ ድሌታትካን ዕላማታትካን ዝሰማማዕ ምምራጽ ኣገዳሲ እዩ። ንፍሉይ ዓይነት ኣካላትካ፡ ሕክምናዊ ታሪኽካን ንዕላማታት ምጉዳል ክብደት ሰብነትን ዝበለጸ ዝሰማማዕ ኣማራጺ ንምውሳን ምስ ወሃቢ ክንክን ጥዕና ምምኽኻር ኣገዳሲ እዩ። ሓደ በዓል ሞያ፡ ንሓደጋ ጎናዊ ሳዕቤናት እናነከየ፡ ዝበለጸ ውጽኢት ዘምጽእ ውጥን ሕክምና ንምምዕርራይ ክሕግዝ ይኽእል።

መደምደምታ

መርፍእ ምጉዳል ክብደት ስብሒ ንምንካይ ውጽኢታውን ዕላማ ዝገበረን ኣገባብ ምዃኑ ተረጋጊጹ ኣሎ፡ እዚ ድማ ውልቀሰባት ዝደልይዎ ቅርጺ ኣካላት ንኽረኽቡ ይሕግዞም። እዞም መርፍእታት እዚኣቶም፡ ነቲ ኣብ ኣካላትና ዘሎ ተፈጥሮኣዊ መስርሕ ምንዳድ ስብሒ ብምዕባይ፡ ጥሜት ብምቁጽጻርን ንመተቦሊዝም ብምድንፋዕን፡ ነቶም ምስ ትሪ ስብሒ ዝቃለሱ ሰባት ድፍኢት ክህቡ ይኽእሉ። ንጥዑይ ኣመጋግባን ምንቅስቓስ ኣካላትን መተካእታ እኳ እንተዘይኮኑ፡ ውልቀሰባት ዝቐልጠፈን ልክዕን ውጽኢት ንኽረኽቡ ክሕግዞም ዝኽእል ተወሳኺ መሳርሒ ምጉዳል ክብደት ሰብነት የቕርቡ። ከም ወትሩ፡ ውሑስን ውጽኢታውን ኣጠቓቕማ ንምርግጋጽ ምስ በዓል ሞያ ክንክን ጥዕና ምስራሕ ኣገዳሲ እዩ ክብደት ምጉዳል መርፍእ , ንጥዑይን ዝያዳ ርእሰ ተኣማንነት ዘለዎን መንገዲ ዝጸርግ።

ሕቶታት ዝቐርብ ሕቶታት

ሕቶ 1፡ መርፍእ ክብደት ምጉዳል እንታይ እዩ?

መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ንጡፋት ቀመማት ብቐጥታ ናብ ኣካላትና ብምብጻሕ ስብሒ ንምጉዳል፡ ሸውሃት ንምንካይን ምትሕልላፍ መግቢ ንምዕባይን ዝሕግዙ ሕክምናዊ ፍወሳታት እዮም። ንፍሉይ ስብሒ ዘለዎም ከባቢታት ዒላማ ንምግባርን ውልቀሰባት ብዝበለጸ ክብደቶም ንኽንኪ ዝሕግዙን ዝተዳለዉ እዮም።

ሕቶ 2 ፡ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ውሑስ ድዩ?

ብትኽክል ኣብ ዝጥቀመሉን ኣብ ትሕቲ ቁጽጽር በዓል ሞያ ክንክን ጥዕናን፡ ክብደት ምጉዳል መርፍእ ብሓፈሻ ውሑስ እዩ። ዝኾነ ዓይነት መርፍእ ቅድሚ ምጅማርካ ዝተኣዘዘ መምርሒታት ምኽታልን ንሓኪም ምውካስን ኣገዳሲ እዩ።

ሕቶ 3 ፡ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ንኽሰርሕ ክንደይ ግዜ ይወስድ?

ውጽኢት ምጉዳል መርፍእ ክብደት ሰብነት ንምርኣይ ዝወስዶ ግዜ ከከም ዓይነት መርፍእን እቲ ውልቀሰብ ንሕክምና ዝህቦ ምላሽን ይፈላለ እዩ። ገለ ሰባት ኣብ ውሽጢ ሒደት ሰሙናት ውጽኢት ከስተብህሉ ይኽእሉ፡ ገለ ድማ ርኡይ ለውጢ ንምርኣይ ዝያዳ ግዜ ክወስዱ ይኽእሉ።

ሕቶ 4 ፡ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ንትሪ ስብሒ ክሕግዝ ይኽእል ድዩ?

እወ፡ መርፍእ ክብደት ምጉዳል ብፍላይ ንባህላዊ ኣገባብ ምጉዳል ክብደት ሰብነት ጽቡቕ ምላሽ ዘይህብ ክኸውን ዝኽእል ከም ከብዲ፡ ምዕጉርትን ጭሕምን ዝኣመሰሉ ትሪ ስብሒ ዘለዎም ከባቢታት ኣብ ዒላማ ምግባር ውጽኢታዊ እዩ።

ሕቶ 5 ፡ መርፍእ ምጉዳል ክብደት ነባሪ ፍታሕ ድዩ?

መርፍእ ምጉዳል ክብደት ምስ ጥዑይ ኣነባብራ፡ እንተላይ ሚዛናዊ ኣመጋግባን ስሩዕ ምንቅስቓስ ኣካላትን ክውሃሃድ ከሎ ነባሪ ውጽኢት ክህብ ይኽእል። ይኹን እምበር፡ እዚ ናይ ኣነባብራ ለውጥታት እንተዘይሃልዩ፡ ውጽኢቱ ነባሪ ክኸውን ኣይክእልን እዩ።